O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2026-yil 30-oktabr kuni Turkiya poytaxti Anqara shahrida bo‘lib o‘tgan Turkiy davlatlar tashkiloti sammitida qator muhim tashabbuslarni ilgari surdi.
Davlat rahbari turkiy davlatlar yoshlari uchun har yili 200 ta ta’lim granti ajratish, fuqarolarning ID-kartalar orqali o‘zaro safarlarini yengillashtirish, iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish va qo‘shma investitsiya loyihalarini amalga oshirish bo‘yicha takliflar bildirdi.
Turkiy davlatlar yoshlariga har yili 200 ta ta’lim granti ajratish taklif etildi
Prezident Shavkat Mirziyoyev Anqara sammitida ta’lim sohasidagi hamkorlikni rivojlantirish masalasiga alohida e’tibor qaratdi.
Unga ko‘ra, O‘zbekiston “Yangi O‘zbekiston” stipendiyasi doirasida turkiy davlatlar vakillariga har yili 200 ta ta’lim granti ajratishga tayyor.
“Yangi O‘zbekiston” stipendiyasi kimlar uchun?
Mazkur tashabbus turkiy davlatlar vakillarining O‘zbekistonda grant asosida oliy ta’lim olish imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan.
Prezidentning ma’lum qilishicha, hozirda “Yangi O‘zbekiston” stipendiyasi doirasida 500 nafar xorijlik talabaga grant asosida tahsil olish imkoniyati yaratilgan.
Taklif etilgan qo‘shimcha 200 ta grant qardosh mamlakatlar yoshlari uchun yangi ta’lim imkoniyatlarini yaratishi mumkin.
200 ta grantga qanday hujjat topshiriladi?
2026-yil 31-oktabr holatiga ko‘ra, Anqara sammitida 200 ta grant ajratishga tayyorlik bildirilgan.
Biroq aynan ushbu grantlar uchun ariza topshirish sanalari, qabul shartlari, ta’lim yo‘nalishlari va tanlov tartibi sammit nutqida batafsil e’lon qilinmagan.
Shuning uchun talabgorlar tegishli vazirliklar va oliy ta’lim muassasalarining keyingi rasmiy xabarlarini kuzatib borishlari lozim.
Turkiy davlatlarga ID-karta bilan safar qilish osonlashishi mumkin
Anqara sammitidagi yana bir muhim taklif fuqarolarning turkiy davlatlar o‘rtasidagi safarlarini soddalashtirish bilan bog‘liq.
Prezident Fuqarolarning o‘zaro safarlari to‘g‘risida ko‘p tomonlama bitim ishlab chiqishni taklif etdi.
ID-karta bilan qaysi davlatlarga borish mumkin bo‘ladi?
Taklifga ko‘ra, kelgusida turkiy davlatlar o‘rtasida ID-kartalar asosida safar qilish imkoniyatlarini kengaytirish ko‘zda tutilmoqda.
Shuningdek, chegaradan o‘tish va mezbon mamlakat hududida bo‘lish tartiblarini soddalashtirish masalalari ham bitimda aks etishi mumkin.
Muhim: Bu hozircha ilgari surilgan tashabbusdir. ID-karta orqali barcha turkiy davlatlarga erkin kirish tartibi joriy etilgani haqida xulosa qilishga asos yo‘q.
Amaldagi safar qoidalari tegishli davlatlar o‘rtasidagi mavjud bitimlarga muvofiq qo‘llanadi.
“Turkiy dunyo – 100” dasturi: 100 ta qo‘shma loyiha taklif qilindi
Prezident turkiy davlatlar o‘rtasida sanoat va investitsiya hamkorligini rivojlantirish maqsadida “Turkiy dunyo – 100” dasturini qabul qilish tashabbusini ilgari surdi.
Dastur qanday loyihalarni qamrab oladi?
Taklif etilayotgan dastur 100 ta strategik qo‘shma investitsiya va sanoat loyihasini amalga oshirishga qaratilgan.
Ustuvor yo‘nalishlar sifatida nodir va strategik minerallarni chuqur qayta ishlash, yashil energetika uskunalarini ishlab chiqarishni mahalliylashtirish va yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar tayyorlash qayd etildi.
Loyihalarni moliyalashtirishda Turkiy investitsiya jamg‘armasi hamda xalqaro moliya institutlari resurslaridan foydalanish taklif qilindi.
“Turkiy davlatlar tashkiloti plus” hamkorlik formati ilgari surildi
Shavkat Mirziyoyev tashkilotning uchinchi mamlakatlar bilan hamkorligini kengaytirish uchun “Turkiy davlatlar tashkiloti plus” formatini yo‘lga qo‘yishni taklif etdi.
Ushbu hamkorlikni dastlab sohaviy vazirlar uchrashuvlari orqali boshlash, keyinchalik savdo, transport va investitsiya sohalaridagi qo‘shma loyihalarga yo‘naltirish nazarda tutilmoqda.
Shuningdek, xalqaro va mintaqaviy masalalar bo‘yicha muntazam siyosiy maslahatlashuvlar o‘tkazish zarurligi ta’kidlandi.
Turkiy davlatlar uchun yagona logistika tarmog‘i taklif etildi
Sammitda transport va logistika sohasidagi hamkorlikni mustahkamlash masalalari ham ko‘tarildi.
Prezident **“Turkiy davlatlar logistika komplekslari tarmog‘i”**ni tashkil etish va uni birgalikda boshqarish tashabbusini bildirdi.
Mazkur taklif xalqaro yuk tashish imkoniyatlarini kengaytirish, transport yo‘laklaridan samarali foydalanish va mintaqaviy savdo aloqalarini rivojlantirishga qaratilgan.
Bundan tashqari, tijorat ishlari bo‘yicha o‘zaro huquqiy yordam ko‘rsatishga oid ko‘p tomonlama shartnomani ishlab chiqish ham taklif etildi.
“Turkiy turizm alyansi” tashkil etilishi mumkin
Prezident turkiy davlatlarning tarixiy shaharlari, tabiiy maskanlari, madaniy merosi va turizm salohiyatini xalqaro maydonda birgalikda targ‘ib qilish muhimligini qayd etdi.
Shu maqsadda **“Turkiy turizm alyansi”**ni tashkil etish tashabbusi ilgari surildi.
Ushbu tuzilma tashkil etilsa, turkiy mamlakatlar o‘rtasida qo‘shma turizm dasturlarini rivojlantirish va sayyohlik imkoniyatlarini targ‘ib qilishga xizmat qilishi mumkin.
“Umumturkiy so‘zlar lug‘ati”ni yaratish taklif qilindi
Anqara sammitida ta’lim va madaniyat sohasidagi hamkorlik masalalari ham muhokama qilindi.
Shavkat Mirziyoyev barcha turkiy xalqlar uchun tushunarli bo‘lgan, turkiy tillardagi mushtarak so‘zlarni jamlaydigan **“Umumturkiy so‘zlar lug‘ati”**ni yaratish tashabbusini bildirdi.
Bu loyiha amalga oshirilsa, turkiy xalqlarning til va madaniyat sohasidagi aloqalarini rivojlantirishga xizmat qilishi mumkin.
2027-yil “Tabiatni asrash yili” deb e’lon qilinadi
Prezident 2027-yilni Turkiy davlatlar tashkiloti doirasida “Tabiatni asrash yili” deb e’lon qilish tashabbusi qo‘llab-quvvatlangani uchun minnatdorlik bildirdi.
Mazkur tashabbus doirasida ekologik hamkorlik, tabiatni muhofaza qilish va barqaror rivojlanish masalalariga e’tibor qaratilishi kutilmoqda.
Shuningdek, O‘zbekiston vakilining Turkiy davlatlar tashkiloti Bosh kotibi lavozimiga nomzodi qo‘llab-quvvatlangani qayd etildi.
Turkiy davlatlar tashkilotining keyingi sammiti qayerda bo‘ladi?
Anqara sammiti yakunlari bo‘yicha tarqatilgan xabarlarga ko‘ra, tashkilotning navbatdagi sammiti 2027-yilda O‘zbekistonda o‘tkazilishi rejalashtirilgan.
Sammit yakunida Anqara deklaratsiyasi va davlatlar o‘rtasidagi hamkorlikni rivojlantirishga oid hujjatlar qabul qilingan.
Xulosa
Prezident Shavkat Mirziyoyevning Anqara sammitidagi nutqida ta’lim, iqtisodiyot, transport, turizm, madaniyat va ekologiya sohalarida hamkorlikni rivojlantirishga qaratilgan tashabbuslar ilgari surildi.
Ta’lim sohasi uchun eng muhim takliflardan biri — “Yangi O‘zbekiston” stipendiyasi doirasida turkiy davlatlar vakillariga har yili 200 ta grant ajratish tashabbusi bo‘ldi.
Shuningdek, ID-karta bilan safar qilish imkoniyatlarini kengaytirish va 100 ta strategik qo‘shma loyihani amalga oshirish bo‘yicha takliflar bildirildi.
Mazkur tashabbuslarning amaliy ijrosi tegishli kelishuvlar, dasturlar va keyingi qarorlarga bog‘liq bo‘ladi.
