O‘zbekistonda 2027/2028-o‘quv yilidan boshlab xususiy oliy ta’lim muassasalariga qabul tartibi o‘zgarishi mumkin. Xususan, nodavlat universitetlarga o‘qishga kirish uchun minimal o‘tish ballini belgilash va qabul kvotalarini joriy etish ehtimoli muhokama qilinmoqda.
Hozirda ayrim tibbiyot yo‘nalishlari uchun minimal ball talabi mavjudligi qayd etilmoqda. Kelgusida bunday tartib boshqa bakalavriat yo‘nalishlariga ham tatbiq etilishi mumkin.
Biroq xususiy OTMlarning barcha yo‘nalishlari uchun minimal ball va kvotalar joriy etilishi haqida hozircha tasdiqlangan yakuniy qaror keltirilmagan.
2027-yildan xususiy universitetlarga kirish qiyinlashadimi?
Xususiy universitetlarga qabul jarayonida minimal o‘tish balli belgilansa, abituriyentlardan muayyan darajadagi bilim talab qilinadi.
Minimal o‘tish balli nima?
Minimal o‘tish balli — abituriyent oliy ta’lim muassasasiga qabul qilinishi uchun to‘plashi kerak bo‘lgan eng kam ball miqdori.
Agar bunday talab nodavlat OTMlarga ham keng joriy etilsa, belgilangan chegaradan past natija ko‘rsatgan abituriyentlar tegishli yo‘nalishga qabul qilinmasligi mumkin.
Shu bilan birga, minimal ballni to‘plashning o‘zi universitetga avtomatik qabul qilinishni anglatmaydi.
Xususiy OTMlarga minimal o‘tish balli joriy etiladimi?
Hozirda tibbiyot yo‘nalishlari uchun minimal o‘tish balli belgilanganiga oid ma’lumotlar mavjud.
Kelgusi qabul mavsumidan boshlab esa boshqa ta’lim yo‘nalishlari uchun ham shunday talab joriy etilishi mumkinligi aytilmoqda.
Qaysi yo‘nalishlarga yangi talab qo‘yilishi mumkin?
Muhokama qilinayotgan ehtimoliy o‘zgarishlar faqat tibbiyot bilan cheklanmasdan, boshqa bakalavriat yo‘nalishlarini ham qamrab olishi mumkin.
Ammo qaysi yo‘nalishlarga qanday minimal ball belgilanishi, imtihon tartibi va yangi talablarning kuchga kirish sanasi rasmiy hujjat bilan aniqlashtirilishi kerak.
Xususiy universitetlarga qabul kvotalari belgilanishi mumkin
Muhokama qilinayotgan yana bir ehtimoliy o‘zgarish — nodavlat oliy ta’lim muassasalariga qabul kvotalarini joriy etish.
Qabul kvotasi nima?
Qabul kvotasi — muayyan universitet yoki ta’lim yo‘nalishiga qabul qilinadigan talabalar soniga belgilangan cheklov.
Agar xususiy OTMlarga ham kvotalar joriy etilsa, universitetlar qabulni belgilangan o‘rinlar doirasida tashkil etishi mumkin.
Biroq hozircha barcha xususiy universitetlar uchun yagona kvota tizimi joriy etilishi tasdiqlangani haqida ma’lumot yo‘q.
Prezident ta’lim sifatini oshirish zarurligini ta’kidladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev yaqinda ta’lim tizimidagi mavjud muammolar haqida gapirib, oliy ta’limda talabalar sonining ko‘payishi bilan birga sifat masalasiga ham e’tibor qaratish zarurligini bildirgan edi.
“Son ko‘paydi, sifat esa kam”
Davlat rahbari har bir universitet kim uchun va qanday mutaxassis tayyorlashini aniq belgilab olishi kerakligini ta’kidlagan.
Mazkur fikrlar oliy ta’limda faqat talabalar sonini oshirish emas, balki bilimli va malakali kadrlar tayyorlash muhimligini ko‘rsatadi.
Shu bilan birga, Prezidentning ta’lim sifati haqidagi bayonoti xususiy OTMlarga minimal ball yoki kvotalar joriy etish to‘g‘risida rasmiy qaror qabul qilinganini anglatmaydi.
Xususiy OTMlarga yangi talablar talabalarga qanday ta’sir qiladi?
Agar minimal o‘tish ballari va qabul kvotalari joriy etilsa, bu abituriyentlar, talabalar va universitetlar faoliyatiga turlicha ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
1. Abituriyentlardan yuqoriroq tayyorgarlik talab qilinadi
Minimal ball talabining joriy etilishi abituriyentlarning kirish imtihonlariga jiddiyroq tayyorlanishiga sabab bo‘lishi mumkin.
2. Universitetlarga qabul jarayonida raqobat kuchayishi mumkin
Qabul o‘rinlari cheklansa, ayrim yo‘nalishlarda abituriyentlar o‘rtasidagi raqobat ortishi ehtimoli mavjud.
3. Ta’lim sifatini oshirishga turtki bo‘lishi mumkin
Qabul talablarining kuchaytirilishi oliy ta’lim sifatini yaxshilashga xizmat qilishi mumkin. Biroq buning uchun professor-o‘qituvchilar salohiyati, o‘quv dasturlari va ta’lim infratuzilmasi ham rivojlantirilishi zarur.
4. Ayrim abituriyentlarning imkoniyatlari cheklanishi mumkin
Minimal ball talabini bajara olmagan abituriyentlar uchun ayrim xususiy OTMlarga kirish imkoniyati kamayishi mumkin.
Shuning uchun yangi tartib joriy etilsa, uning ta’lim sifati bilan birga oliy ta’limdan foydalanish imkoniyatlariga ta’siri ham muhim bo‘ladi.
2027-yilgi xususiy OTMlar qabulida nimalarga e’tibor berish kerak?
2027/2028-o‘quv yilida nodavlat universitetlarga hujjat topshirishni rejalashtirayotgan abituriyentlar qabul shartlari va rasmiy yangiliklarni kuzatib borishlari tavsiya etiladi.
Ayniqsa, minimal o‘tish ballari, qabul kvotalari, imtihon tartibi va tanlangan universitetning litsenziyasi haqidagi ma’lumotlarni tekshirish muhim.
Xulosa
2027-yildan xususiy OTMlarga kirishda minimal o‘tish ballari va qabul kvotalari joriy etilishi mumkin. Bunday ehtimoliy o‘zgarishlar oliy ta’lim sifatini oshirish va kadrlar tayyorlash talablarini kuchaytirishga qaratilishi mumkin.
Ammo bu takliflar hozircha barcha nodavlat universitetlar uchun tasdiqlangan yangi qabul tartibi sifatida talqin qilinmasligi kerak.
Abituriyentlar yakuniy qarorlar va rasmiy qabul talablarini tegishli davlat organlari e’lonlari orqali kuzatib borishlari lozim.
